សំណួរដែលវិនិយោគិនអាជីពតែងសួរ និងមូលហេតុដែលសំណួរទាំងនេះក្លាយជាវិធានសម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នា

បើសួរអ្នកប្រើប្រាស់ទូទៅថា តើអ្វីធ្វើឱ្យវេទិកាជួញដូរមួយល្អ ចម្លើយភាគច្រើនគឺ វេទិកានោះដំណើរការបានល្អ។ កម្មវិធីអាចបើកបាន ការបញ្ជាទិញ ឬលក់ត្រូវបានអនុវត្ត ហើយសមតុល្យគណនីត្រូវបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព។

ប៉ុន្តែសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនដែលគ្រប់គ្រងទុនវិនិយោគច្រើន សំណួរផ្លាស់ប្តូរទាំងស្រុង៖ តើនរណារក្សាទុកទ្រព្យសកម្ម? តើនឹងមានអ្វីកើតឡើង បើប្រព័ន្ធមានបញ្ហានៅពេលសំខាន់? ហើយបើលក់ តើអាចបានតម្លៃដែលបង្ហាញលើអេក្រង់ ឬទាបជាងនោះ?

សំណួរទាំងនេះមិនសូវទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍អ្នកប្រើប្រាស់ភាគច្រើនទេ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ និយ័តករកំពុងយកបញ្ហាទាំងនេះ មកកំណត់ជាវិធាន។ ដូច្នេះ ការជជែកពិភាក្សាបែបបច្ចេកទេសរបស់អ្នកជំនាញ ក៏អាចប៉ះពាល់ដល់អ្នកប្រើប្រាស់ទូទៅដែរ។

អ្វីដែលអាជ្ញាធរត្រួតពិនិត្យកំពុងផ្តោតលើ

អង្គការអន្តរជាតិនៃគណៈកម្មការមូលបត្រ (IOSCO) បានដាក់ចេញនូវអនុសាសន៍សម្រាប់ទីផ្សារទ្រព្យឌីជីថល។ ស្នូលនៃអនុសាសន៍ទាំងនោះគឺសំណួរជាក់ស្តែង៖ តើវេទិកាអាចរកចំណេញដោយធ្វើឱ្យអតិថិជនខាតបង់ឬទេ? តើតម្លៃអាចត្រូវបានបំភ្លៃឬទេ? តើនរណារក្សាទុកទ្រព្យសកម្មអតិថិជន ហើយតើទ្រព្យទាំងនោះត្រូវបានបំបែកពីទ្រព្យរបស់ក្រុមហ៊ុនដែរឬទេ? តើប្រព័ន្ធអាចបន្តដំណើរការនៅពេលរងសម្ពាធដែរឬទេ? ទាំងនេះគឺជាបញ្ហាអភិបាលកិច្ច និងការត្រួតពិនិត្យ មិនមែនជាបញ្ហាបច្ចេកវិទ្យានោះទេ។

ទុនវិនិយោគមកជាមួយនឹងលក្ខខណ្ឌ

ឧទាហរណ៍មួយគឺ Project Archimedes ដែល Bitget Institutional ប្រកាសនៅខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនជួញដូរតាមគំរូគណិតវិទ្យា (quantitative trading) ក្រុមហ៊ុនគ្រប់គ្រងទ្រព្យសកម្ម និងក្រុមហ៊ុនបង្កើតទីផ្សារ (market maker)។ Bitget បានពិពណ៌នាថា កម្មវិធីនេះមានទុនរហូតដល់ ៣០០ លានដុល្លារអាមេរិក ហើយស្ថាប័នដែលចូលរួមត្រូវឆ្លងកាត់ការវាយតម្លៃយុទ្ធសាស្ត្រ ការត្រួតពិនិត្យលម្អិត (due diligence) និងការពិនិត្យកម្រិតធ្លាក់ចុះនៃទុន (drawdown)។

តួលេខនេះទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ ប៉ុន្តែសំណួរដែលមានន័យយូរអង្វែងជាងនេះគឺ៖ តើវេទិកាសម្រេចយ៉ាងដូចម្តេចថា ក្រុមហ៊ុន និងយុទ្ធសាស្ត្រណាមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់? តើត្រូវពិនិត្យអ្វីខ្លះមុនបញ្ចេញទុន? ដំណើរការអភិបាលកិច្ចនេះអាចវាយតម្លៃបាន ខុសពីតួលេខធំមួយក្នុងចំណងជើង។

ក្នុងសេចក្តីប្រកាសមួយផ្សេងទៀតនៅខែសីហា Bitget បានពិពណ៌នាអំពីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសម្រាប់ទីផ្សារអាជីពរបស់ខ្លួន៖ ការបញ្ជូនបញ្ជាជួញដូរដោយផ្ទាល់ សន្ទនីយភាពរួមបញ្ចូលគ្នា (aggregated liquidity) ការតភ្ជាប់ប្រព័ន្ធ និងការរក្សាទុកទ្រព្យសកម្មអតិថិជនដាច់ដោយឡែក។ ពាក្យទាំងនេះឆ្លើយតបនូវសំណួរអនុវត្តជាក់ស្តែង៖ តើនរណាដំណើរការបញ្ជាជួញដូរ? តើបញ្ជាទិញ ឬលក់ទំហំធំអាចអនុវត្តបានដោយមិនរុញតម្លៃឱ្យខាតដល់អតិថិជនដែរឬទេ? តើប្រព័ន្ធរបស់ក្រុមហ៊ុនខាងក្រៅតភ្ជាប់យ៉ាងណា? ហើយតើទ្រព្យសកម្មអតិថិជនត្រូវបានបំបែកពីប្រាក់សម្រាប់ប្រតិបត្តិការរបស់ក្រុមហ៊ុនដែរឬទេ?

លោកស្រី Gracy Chen អគ្គនាយិកា Bitget បានថ្លែងថា៖ «នៅពេលការជួញដូរកាន់តែមានលក្ខណៈស្វ័យប្រវត្តិ និងស្មុគស្មាញ គុណភាពហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅពីក្រោយរាល់ការជួញដូរ កាន់តែមានសារៈសំខាន់»។ គោលការណ៍នេះក៏អនុវត្តចំពោះទីផ្សារអាជីពដទៃទៀតដែរ។ ប្រព័ន្ធលឿនមានតម្លៃពិតប្រាកដ លុះត្រាតែអភិបាលកិច្ច ភាពធន់ និងគណនេយ្យភាពរីកចម្រើនទន្ទឹមគ្នា។

សម្រាប់ធនាគារ ស្តង់ដាររបស់គណៈកម្មាធិការបាសែលស្តីពីទ្រព្យសកម្មគ្រីបតូ គ្របដណ្តប់ហានិភ័យឥណទាន ទីផ្សារ ប្រតិបត្តិការ និងសន្ទនីយភាព ព្រមទាំងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការគ្រប់គ្រងហានិភ័យ។ ស្តង់ដារនេះអនុវត្តចំពោះអុិចស្ព៊ូស៊ី (ហានិភ័យ) របស់ធនាគារ មិនមែនជាការបញ្ជាក់គុណភាពវេទិកាជួញដូរទេ។ សម្រាប់ស្ថាប័នវិនិយោគ បញ្ហាសំខាន់គឺការមានយន្តការគ្រប់គ្រងដែលអាចវាយតម្លៃ បង្ហាញព័ត៌មាន និងត្រួតពិនិត្យបាន។

សំណួរដូចគ្នាក្នុងបរិបទកម្ពុជា

បទប្បញ្ញត្តិដែលមានស្រាប់នៅកម្ពុជាលើកឡើងបញ្ហាស្រដៀងគ្នា សម្រាប់គ្រឹះស្ថានដែលស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា។ មាត្រា ៨ និង ៩ នៃប្រកាសលេខ ធ៧-០២៤-៧៣៥ ប្រ.ក តម្រូវឱ្យក្រុមប្រឹក្សាភិបាលធនាគារកំណត់អភិបាលកិច្ច គោលនយោបាយ និងយន្តការគ្រប់គ្រង ចំពោះហានិភ័យឥណទាន ទីផ្សារ ប្រតិបត្តិការ បច្ចេកវិទ្យា សន្តិសុខសាយប័រ ច្បាប់ និងបទល្មើសហិរញ្ញវត្ថុ ពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពទ្រព្យសកម្មគ្រីបតូ។ នេះជាតម្រូវការប្រុងប្រយ័ត្នសម្រាប់គ្រឹះស្ថានដែលមានអាជ្ញាបណ្ណ មិនមែនជាការអនុញ្ញាតឱ្យវេទិកាជួញដូរណាមួយធ្វើប្រតិបត្តិការនៅកម្ពុជាទេ។

ក្រុមការងារអន្តរក្រសួងក៏កំពុងរៀបចំច្បាប់ទូលំទូលាយមួយស្តីពីទ្រព្យសកម្មនិម្មិត និងទ្រព្យឌីជីថល។ ក្នុងខែកញ្ញា និយ័តករមូលបត្រកម្ពុជាបានបង្ហាញផែនការរៀបចំសេចក្តីព្រាង ដែលគ្របដណ្តប់លើតួនាទីអាជ្ញាធរ ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងបទល្មើសហិរញ្ញវត្ថុ និងការអនុវត្តច្បាប់។ តម្រូវការចុងក្រោយនៃច្បាប់នោះមិនទាន់ត្រូវបានសម្រេចនៅឡើយទេ។ ក្នុងពេលនេះ ការរក្សាទុកទ្រព្យសកម្ម អភិបាលកិច្ច និងគណនេយ្យភាព នៅតែជាសំណួរសំខាន់សម្រាប់ស្ថាប័នវិនិយោគ និងនិយ័តករ។

អត្ថបទនេះផ្តល់ព័ត៌មានទូទៅប៉ុណ្ណោះ មិនមែនជាដំបូន្មានហិរញ្ញវត្ថុ ឬការវិនិយោគទេ។ សកម្មភាពពាក់ព័ន្ធនឹងទ្រព្យសកម្មគ្រីបតូនៅកម្ពុជា ស្ថិតក្រោមបទប្បញ្ញត្តិរបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា និងនិយ័តករមូលបត្រកម្ពុជា។ ទ្រព្យសកម្មគ្រីបតូមិនត្រូវបានទទួលស្គាល់ជារូបិយវត្ថុមានតម្លៃស្របច្បាប់ ឬធានាដោយរដ្ឋាភិបាល ឬធនាគារកណ្តាលឡើយ ហើយមានតម្លៃប្រែប្រួលខ្លាំង។ អ្នកអានគួរវាយតម្លៃហានិភ័យដោយប្រុងប្រយ័ត្ន និងស្វែងរកយោបល់ឯករាជ្យ មុនធ្វើសេចក្តីសម្រេចផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ។